Lifestyle

အေအးလႈိင္း ျဖတ္မယ့္ ၂၀၂၁ ခုႏွစ္နဲ႔ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ရမယ့္ ျမန္မာျပည္ အေနအထား

Written by fella

အေအးလႈိင္း ျဖတ္မယ့္ ၂၀၂၁ ခုႏွစ္နဲ႔ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ရမယ့္ ျမန္မာျပည္ အေနအထား

ႏွစ္စဥ္ ေဆာင္းရာသီေရာက္လို႔ ခ်မ္းေအးလာၿပီဆိုလွ်င္ အေအးလႈိင္းျဖတ္တယ္ ဆိုတဲ့ သတင္းေတြက တက္လာစၿမဲပါ။ အေအးလႈိင္းလို႔ေျပာလိုက္လွ်င္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ႐ုပ္ရွင္ေတြထဲကလို အေအးလႈိင္းျဖတ္တဲ့ လမ္းေၾကာင္းတေလွ်ာက္ ေရခဲသြားၾကမယ္လို႔ ထင္ၾကပါတယ္။ ရာသီဥတုဆိုတာ အဲ့ဒီ့ေလာက္ မ႐ိုးရွင္းပါ။

ဒီႏွစ္ (၂၀၂၀-၂၀၂၁) မွာေတာ့ အေအးလႈိင္းတကယ္ျဖတ္ပါတယ္။ အဲ့ဒါကိုေတာ့.. လာနီညာ (La Niña) ရာသီဥတုလို႔ သတ္မွတ္ပါတယ္။ ကမာၻႀကီးဟာ ၂၃.၅ ဒီဂရီ တိမ္းေစာင္းၿပီး လည္ပတ္ေနပါတယ္။ အဲ့ဒါေၾကာင့္ ကမာၻေပၚက အရာဝထၳဳေတြဟာ ေ႐ြ႕လ်ားၾကပါတယ္။ အစိုင္အခဲ၊ အရည္၊ အေငြ႕ တို႔မွာ ေပါ့ပါးတဲ့ အရာေတြျဖစ္တဲ့ ေရ နဲ႔ ေလ ဟာ သိသာေျပာင္းလဲတဲ့ ေ႐ြ႕လ်ားမႈေတြ ျဖစ္ၾကပါတယ္။

တဖန္ ေရ နဲ႔ ေလဟာ အပူခ်ိန္ေပၚမူတည္ၿပီး စီးဆင္းၾကပါေသးတယ္။ အထူးသျဖင့္ ေရမ်က္ႏွာျပင္ဟာ ကမာၻႀကီးရဲ႕ ၃ ပုံ ၂ ပုံခန႔္ရွိၿပီး အပူခ်ိန္ကြာျခားမႈေၾကာင့္ ေရေအးစီးေၾကာင္း၊ ေရေႏြးစီးေၾကာင္း စသည္ျဖင့္ ေျပာင္းလဲ စီးဆင္းၾကပါတယ္။

အီေကြတာလမ္းေၾကာင္းတေလွ်ာက္မွာရွိတဲ့ ပစိဖိတ္သမုဒၵရာအတြင္းက ေရပူေတြ အင္ဒိုနီးရွားဘက္မွ ေတာင္အေမရိကဘက္ကို စီးဆင္းတဲ့အခါ အယ္လ္နီညိဳ ဆိုတဲ့ ရာသီဥတု ျဖစ္ေပၚၿပီး..၊ ေတာင္အေမရိကမွ အင္ဒိုနီးရွားဘက္ကို ျပန္စီးဆင္းလွ်င္ေတာ့ လာနီညာ ရာသီဥတု ျဖစ္ေပၚပါတယ္။ အၾကမ္းဖ်ဥ္းေျပာရလွ်င္ေတာ့.. လာနီညာျဖစ္လွ်င္ ပစိဖိတ္ဘက္က ေအးၿပီး က်ေနာ္တို႔နဲ႔ နီးစပ္တဲ့ ပင္လယ္ေတြဘက္ကို ေရပူေတြ ဝင္လာပါတယ္။

ေရေတြဟာ အပူေၾကာင့္ ေရေငြ႕ျပန္မႈမ်ားၿပီး မိုးေရကို ျဖစ္ေပၚေစပါတယ္။ လာနီညာရဲ႕သဘာဝဟာ ေအးၿပီး စိုစြတ္တဲ့သေဘာ ရွိပါတယ္။ လာနီညာအစျပဳခဲ့တဲ့ ၂၀၂၀ ေအာက္တိုဘာေလာက္ကစၿပီး မိုးဆက္လက္႐ြာသြန္းေနခဲ့တာ ႏိုဝင္ဘာလေလာက္ ေရာက္တဲ့အထိပါပဲ။

ေဆာင္းတြင္းကာလမွာေတ ာ့ ေျမာက္ေလေအးေတြ တိုက္ခတ္ပါတယ္။ ဒီအတိုင္း လာနီညာ ဆက္ျဖစ္မယ္ဆိုလွ်င္ေတာ့ ေလေပြလႈိင္းေတြ နဲ႔ ေႏြဦးကာလ (မတ္၊ ဧၿပီ၊ ေမ) ေလာက္မွာ အားေကာင္းတဲ့ မုန္တိုင္းေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ (ခန႔္မွန္းခ်က္မွ်သာ) လာနီညာ အေအးလႈိင္းဟာ ၂၀၂၀ ခုႏွစ္ကို ကမာၻ႔အပူဆုံးႏွစ္အျဖစ္ မွတ္တမ္းဝင္သြားျခင္းကိုေတာ့ မတားဆီးႏိုင္ခဲ့ပါဘူး။

၂၀၁၆ – ၂၀၂၀ ဟာ ကမာၻေပၚမွာ အပူဆုံး ငါးႏွစ္ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၂၁ ဟာလည္း ဆက္လက္ပူျပင္းေနဦးမွာပါ။ အပူ၊ အေအးေတြ ျပင္းထန္ေနတာဟာ ရာသီဥတုေဖာက္ျပန္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ (ဖန္လုံအိမ္ဓါတ္ေငြ႕မ်ားေၾကာင့္ ပူေႏြးရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။) ၂၀၂၁ အတြက္ ျမစ္ဝကြၽန္းေပၚ နဲ႔ ကမ္း႐ိုးတန္း ေဒသမ်ားမွာအပူပိုင္းမုန္တိုင္းအႏၲရာယ္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ျခင္း၊ အလယ္ပိုင္းေဒသမ်ားမွာ မိုးေခါင္ေရရွားမႈေၾကာင့္ ေရခန္းေျခာက္မႈ မရွိေအာင္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားျခင္း နဲ႔ ႐ုတ္တရက္ မိုးသည္းထန္စြာ႐ြာသြန္းၿပီး ေရႀကီးေရလွ်ံမႈ မျဖစ္ေအာင္ကာကြယ္ျခင္း လုပ္ငန္းမ်ားကို အသိပညာေပးၿပီး ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ ကာကြယ္ထားသင့္ပါတယ္။

အနာဂတ္ပညာေရးအတြက္..,…သန႔္ဦး (အာကာသႏွင့္ စၾကဝဠာ သင္ေထာက္ကူ) အေအးလႈိင္း ျဖတ္သလား ႏွစ္စဥ္ ေဆာင္းရာသီေရာက္လို႔ ခ်မ္းေအးလာၿပီဆိုလွ်င္ အေအးလႈိင္းျဖတ္တယ္ ဆိုတဲ့ သတင္းေတြက တက္လာစၿမဲပါ။

အေအးလႈိင္းလို႔ေျပာလိုက္လွ်င္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ႐ုပ္ရွင္ေတြထဲကလို အေအးလႈိင္းျဖတ္တဲ့ လမ္းေၾကာင္းတေလွ်ာက္ ေရခဲသြားၾကမယ္လို႔ ထင္ၾကပါတယ္။ ရာသီဥတုဆိုတာ အဲ့ဒီ့ေလာက္ မ႐ိုးရွင္းပါ။ ဒီႏွစ္ (၂၀၂၀-၂၀၂၁) မွာေတာ့ အေအးလႈိင္းတကယ္ျဖတ္ပါတယ္။ အဲ့ဒါကိုေတာ့.. လာနီညာ (La Niña) ရာသီဥတုလို႔ သတ္မွတ္ပါတယ္။

ကမာၻႀကီးဟာ ၂၃.၅ ဒီဂရီ တိမ္းေစာင္းၿပီး လည္ပတ္ေနပါတယ္။ အဲ့ဒါေၾကာင့္ ကမာၻေပၚက အရာဝထၳဳေတြဟာ ေ႐ြ႕လ်ားၾကပါတယ္။ အစိုင္အခဲ၊ အရည္၊ အေငြ႕ တို႔မွာ ေပါ့ပါးတဲ့ အရာေတြျဖစ္တဲ့ ေရ နဲ႔ ေလ ဟာ သိသာေျပာင္းလဲတဲ့ ေ႐ြ႕လ်ားမႈေတြ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ တဖန္ ေရ နဲ႔ ေလဟာ အပူခ်ိန္ေပၚမူတည္ၿပီး စီးဆင္းၾကပါေသးတယ္။ အထူးသျဖင့္ ေရမ်က္ႏွာျပင္ဟာ ကမာၻႀကီးရဲ႕ ၃ ပုံ ၂ ပုံခန႔္ရွိၿပီး အပူခ်ိန္ကြာျခားမႈေၾကာင့္ ေရေအးစီးေၾကာင္း၊ ေရေႏြးစီးေၾကာင္း စသည္ျဖင့္ ေျပာင္းလဲ စီးဆင္းၾကပါတယ္။

အီေကြတာလမ္းေၾကာင္းတေလွ်ာက္မွာရွိတဲ့ ပစိဖိတ္သမုဒၵရာအတြင္းက ေရပူေတြ အင္ဒိုနီးရွားဘက္မွ ေတာင္အေမရိကဘက္ကို စီးဆင္းတဲ့အခါ အယ္လ္နီညိဳ ဆိုတဲ့ ရာသီဥတု ျဖစ္ေပၚၿပီး..၊ ေတာင္အေမရိကမွ အင္ဒိုနီးရွားဘက္ကို ျပန္စီးဆင္းလွ်င္ေတာ့ လာနီညာ ရာသီဥတု ျဖစ္ေပၚပါတယ္။ အၾကမ္းဖ်ဥ္းေျပာရလွ်င္ေတာ့.. လာနီညာျဖစ္လွ်င္ ပစိဖိတ္ဘက္က ေအးၿပီး က်ေနာ္တို႔နဲ႔ နီးစပ္တဲ့ ပင္လယ္ေတြဘက္ကို ေရပူေတြ ဝင္လာပါတယ္။ ေရေတြဟာ အပူေၾကာင့္ ေရေငြ႕ျပန္မႈမ်ားၿပီး မိုးေရကို ျဖစ္ေပၚေစပါတယ္။

လာနီညာရဲ႕သဘာဝဟာ ေအးၿပီး စိုစြတ္တဲ့သေဘာ ရွိပါတယ္။ လာနီညာအစျပဳခဲ့တဲ့ ၂၀၂၀ ေအာက္တိုဘာေလာက္ကစၿပီး မိုးဆက္လက္႐ြာသြန္းေနခဲ့တာ ႏိုဝင္ဘာလေလာက္ ေရာက္တဲ့အထိပါပဲ။

ေဆာင္းတြင္းကာလမွာေတ ာ့ ေျမာက္ေလေအးေတြ တိုက္ခတ္ပါတယ္။ ဒီအတိုင္း လာနီညာ ဆက္ျဖစ္မယ္ဆိုလွ်င္ေတာ့ ေလေပြလႈိင္းေတြ နဲ႔ ေႏြဦးကာလ (မတ္၊ ဧၿပီ၊ ေမ) ေလာက္မွာ အားေကာင္းတဲ့ မုန္တိုင္းေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ (ခန႔္မွန္းခ်က္မွ်သာ) လာနီညာ အေအးလႈိင္းဟာ ၂၀၂၀ ခုႏွစ္ကို ကမာၻ႔အပူဆုံးႏွစ္အျဖစ္ မွတ္တမ္းဝင္သြားျခင္းကိုေတာ့ မတားဆီးႏိုင္ခဲ့ပါဘူး။ ၂၀၁၆ – ၂၀၂၀ ဟာ ကမာၻေပၚမွာ အပူဆုံး ငါးႏွစ္ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၂၁ ဟာလည္း ဆက္လက္ပူျပင္းေနဦးမွာပါ။ အပူ၊ အေအးေတြ ျပင္းထန္ေနတာဟာ ရာသီဥတုေဖာက္ျပန္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

(ဖန္လုံအိမ္ဓါတ္ေငြ႕မ်ားေၾကာင့္ ပူေႏြးရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။) ၂၀၂၁ အတြက္ ျမစ္ဝကြၽန္းေပၚ နဲ႔ ကမ္း႐ိုးတန္း ေဒသမ်ားမွာအပူပိုင္းမုန္တိုင္းအႏၲရာယ္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ျခင္း၊ အလယ္ပိုင္းေဒသမ်ားမွာ မိုးေခါင္ေရရွားမႈေၾကာင့္ ေရခန္းေျခာက္မႈ မရွိေအာင္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားျခင္း နဲ႔ ႐ုတ္တရက္ မိုးသည္းထန္စြာ႐ြာသြန္းၿပီး ေရႀကီးေရလွ်ံမႈ မျဖစ္ေအာင္ကာကြယ္ျခင္း လုပ္ငန္းမ်ားကို အသိပညာေပးၿပီး ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ ကာကြယ္ထားသင့္ပါတယ္ အနာဂတ္ပညာေရးအတြက္..,…

သန႔္ဦး (အာကာသႏွင့္ စၾကဝဠာ သင္ေထာက္ကူ)

About the author

fella

Leave a Comment