ယခုလို႔ အခ်ိန္ျမန္မာျပည္သူျပည္သားတို႔အတြက္ အင္တာနက္ေပၚမွာ လုံၿခဳံမႈ ရွိရွိ ဘယ္လိုဆက္သြယ္ ၾကမလဲ

ယခုလို႔ အခ်ိန္ျမန္မာျပည္သူျပည္သားတို႔အတြက္ အင္တာနက္ေပၚမွာ လုံၿခဳံမႈ ရွိရွိ ဘယ္လိုဆက္သြယ္ ၾကမလဲ

ဆိုရွယ္မီဒီယာေတြသုံးၿပီး အြန္လိုင္းေပၚမွာ ေန႔စဥ္ေျပာဆိုေနၾကတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြဟာ လုံၿခဳံမႈရွိပါသလား။

သင္ေျပာခဲ့တဲ့ လူသိမခံခ်င္တဲ့ သင့္အေၾကာင္းေတြကို တိတ္တဆိတ္သိႏိုင္တဲ့သူေတြ ရွိေနပါတယ္။

က်ေနာ္တို႔ တဦးနဲ႔တဦး စကားေျပာၾကတယ္ဆိုတာ တကယ္ေတာ့ ပုဂၢိဳလ္ေရး (Private) ျဖစ္ပါတယ္။

ခံစားမႈေတြ၊ မိသားစုအေရးေတြဆီကေန ေနာက္ဆုံး စီးပြားေရး၊ ႏိုင္ငံေရးအထိ၊ တကိုယ္စာအေရးကေန ႏိုင္ငံေရးလွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္ေတြအထိ စကားေျပာၾကပါတယ္။

အျပင္မွာ လူခ်င္းေတြ႕ ႏွစ္ကိုယ္ၾကားေျပာသလိုပဲ ဒီေန႔ ဒီဂ်စ္တယ္ေခတ္မွာ စကားေျပာ၊ စာပို႔လို႔ရတဲ့ အပလီေကးရွင္း (App – application) ေတြကေနတဆင့္ ေျပာေနၾကပါၿပီ။

တကယ္ေတာ့ ဒီဂ်စ္တယ္ စကားေျပာ၊ စာပို႔ App ေတြထဲမွာ ေျပာၿပီဆိုကတည္းက အရင္ဆုံး သတိခ်ပ္သင့္တာက ဒီေျပာစကားေတြကို သိေနတာဟာ က်ေနာ္တို႔ခ်ည္းပဲ မဟုတ္ေတာ့ဘူးဆိုတာပါပဲ။

သင့္အေၾကာင္းကို သူတို႔သိခ်င္ သိလို႔ရသည္

ဒီေန႔ေခတ္မွာ ဘယ္ ဆိုရွယ္မီဒီယာကို သုံးသုံး ဖုန္းနံပါတ္တခု မျဖစ္မေန လိုအပ္ပါတယ္။ (ေနာက္ပိုင္းေတာ့ E-Sim လို႔ေခၚတဲ့ Electronic Sim ေတြေပၚလာရင္ ဒီထဲက တခ်ိဳ႕ျပႆနာေတြ ေျပလည္သြားမလားေတာ့ ကံေသကံမ မေျပာတတ္ပါ)

က်ေနာ္တို႔ အသုံးျပဳထားတဲ့ ဖုန္းနံပါတ္ေတြကို ထုတ္လုပ္တဲ့ ဆက္သြယ္ေရး (MPT, Telenor, Ooredoo, MyTel) စတဲ့ ကုမၸဏီ (Telecom Provider) ေတြဟာ

က်ေနာ္တို႔သုံးေနတဲ့ သူတို႔ရဲ႕နံပါတ္နဲ႔ တခုခု စလုပ္ၿပီဆိုကတည္းက သိႏိုင္ပါတယ္၊ သိလို႔ရပါတယ္။

တျခားအေၾကာင္းအရာေတြထက္ စကားေျပာ၊ စာပို႔တဲ့ App ေတြအေၾကာင္းပဲ အဓိကထားေျပာၾကရေအာင္ပါ။

တခ်ိဳ႕က “Messenger” လို႔ေျပာလိုက္တာနဲ႔ Facebook Messenger ကိုပဲ ထင္ၾကပါတယ္၊ ျမင္ၾကပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ စကားေျပာ၊ စာပို႔လို႔ရတဲ့ App မွန္သမွ်ဟာ Messenger App ပါပဲ။

Viber, Line, WhatsApp, Telegram, Signal တို႔အားလုံးဟာလည္း Facebook Messenger နည္းတူ Messaging App ေတြပါပဲ။

တနည္းဆိုရရင္ Instant Messaging system (IM – system) သုံးထားတဲ့ App ေတြပါပဲ။

ဒီ IM system နဲ႔တည္ေဆာက္ထားတဲ့ App ေတြဟာ က်ေနာ္တို႔ တဦးခ်င္းေျပာေနတဲ့ စကားေတြကို အရင္ဆုံး “Restore” လုပ္ၿပီး၊

သိမ္းဆည္းထားပါတယ္။

တဖက္လူမျမင္ခင္ သိမ္းဆည္းထားသလို ျမင္ၿပီးသြားတဲ့အခ်ိန္၊ ေနာက္ဆုံး ေျပာခဲ့သမွ်ေတြကို ဖ်က္ပစ္လိုက္ရင္ေတာင္ ဖုန္းကုမၸဏီ (Telecom Provider) ေတြနဲ႔ ဒီ App ကုမၸဏီ (Internet Provider)

ေတြဟာ က်ေနာ္တို႔ေျပာခဲ့တာေတြ “အားလုံးကို သိႏိုင္” ပါတယ္။

ေနာက္ဆုံး အစိုးရ၊ တရားေရး စတာေတြက က်ေနာ္တို႔ ေျပာခဲ့တာေတြကို (ဖ်က္ပစ္လိုက္ရင္ေတာင္မွ) နည္းပညာအရ ျပန္ရွာေဖြ ၾကည့္ခ်င္တယ္ဆိုရင္ အလြယ္တကူပဲ ၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။ (တကယ္ကို သူတို႔ သိႏိုင္ပါတယ္)။

က်ေနာ္တို႔ လက္ရွိသုံးေနတဲ့ စာပို႔၊ စကားေျပာ Messaging App ေတြရဲ႕ ၉၉ ဒသမ ၉၈ ရာခိုင္ႏႈန္းေသာ App ေတြမွာ Instant Messaging system (IM – system) ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီလိုၾကည့္ႏိုင္တာပဲျဖစ္ပါတယ္။

ဒီစနစ္ကို ေရွာင္ႏိုင္တဲ့ တခုတည္းေသာနည္းလမ္းကို ေျပာပါဆိုရင္ End-to-End Encryption စနစ္ပါဝင္တဲ့ စာပို႔၊ စကားေျပာ App ကို အသုံးျပဳဖို႔ပါပဲ။

“End-to-End Encryption ဆိုတာ ဘာလဲ…?”

အတိုေကာက္ E2EE လို႔ေခၚတဲ့ End-to-End Encryption ဆိုတာ တကယ္ေတာ့ ပို႔သူနဲ႔ လက္ခံရရွိသူ ႏွစ္ဦးတည္းကပဲ ျမင္ႏိုင္၊ သိႏိုင္တဲ့ စနစ္ပါပဲ။ ၾကားခံဖုန္းကုမၸဏီ

(Telecom Provider) ေတြအျပင္ App ကုမၸဏီ၊ အင္တာနက္ကုမၸဏီ (Internet Provider) ေတြကလည္း ဝင္ၾကည့္လို႔မရပါဘူး။

ဒီအတြက္ ေပးပို႔သူနဲ႔ လက္ခံသူသာ သိသင့္တဲ့ကိစၥေတြကို အစိုးရနဲ႔ တျခား ၾကားခံအဖြဲ႕အစည္းေတြက အသုံးျပဳလို႔ မရေတာ့သလို အာဏာသုံးၿပီး ရွာေဖြဖို႔လည္း မလြယ္ေတာ့ပါဘူး။

Viber and FB Messenger

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အမ်ားစုသုံးၾကတဲ့ စာပို႔၊ စကားေျပာတဲ့ App ေတြကို က်ေနာ္ ေလ့လာမိသေလာက္ Facebook Messenger နဲ႔ Viber ပါပဲ။

Viber ဟာ အစၥေရးမွာ အေျခတည္ၿပီး လူဇင္ဘတ္ႏိုင္ငံကေန ထိန္းခ်ဳပ္တဲ့ ဂ်ပန္ မာတီမီဒီယာကုမၸဏီတခု ျဖစ္ပါတယ္။ Viber ႐ုံးခြဲေတြဟာ အေရွ႕ေတာင္အာရွက စကၤာပူလိုႏိုင္ငံမ်ိဳးေတြအပါအဝင္၊ နယ္သာလန္၊

႐ုရွား၊ စပိန္၊ ဂ်ပန္၊ ယူေက၊ အေမရိကန္ႏိုင္ငံေတြမွာ ရွိသလို အစၥေရးမွာလည္း ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အစၥေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးအရ အဆင္မေျပတဲ့ ႏိုင္ငံေတြ၊ ႐ုရွားနဲ႔ အဆင္မေျပတဲ့ ႏိုင္ငံေတြဟာ Viber ကို ေရွာင္ေလ့ရွိၾကပါတယ္။

Viber ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ၿမိဳ႕ေနလူတန္းစားေတြလည္း သုံးၾကသလို၊ ေက်းလက္ေနလူထု အသုံးအမ်ားဆုံး App ေတြထဲကတခုပါ။ E2EE စနစ္ပါဝင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေျပာပေလာက္တဲ့အထိ လုံၿခဳံေနတာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။

ဒီေန႔မွာ Viber ကို တနည္းအားျဖင့္ ေစာင့္ၾကည့္လို႔ရတဲ့ Fonemonitor လို႔ App မ်ိဳးေတြ ေပၚေနၿပီျဖစ္သလို Viber မွာ ဘယ္သူနဲ႔ ဖုန္းေျပာေနသလဲ၊ ဘယ္သူနဲ႔ ဘာေတြေျပာေနသလဲအထိ တျခား App တခုကိုသုံးၿပီး ၾကည့္လို႔ရပါတယ္။

ေစာင့္ၾကည့္လို႔ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တေယာက္ေယာက္က ကိုယ့္ Viber ကို ဒီလိုေစာင့္ၾကည့္ေနတယ္ဆိုတာကို အသုံးျပဳသူအေနနဲ႔ မသိႏိုင္ပါဘူး။

ေနာက္ထပ္ Viber ရဲ႕ စိတ္အေႏွာင့္အယွက္အျဖစ္ရဆုံးကိစၥက ကိုယ့္ဖုန္းနံပါတ္ကို သိတဲ့ ဘယ္သူမဆို ကိုယ့္ကို Direct Message အေနနဲ႔ ဆက္သြယ္ႏိုင္ၿပီး ဒီလူနဲ႔ စကားေျပာခ်င္သလား၊

မေျပာခ်င္ဘူးလား စသျဖင့္ ၾကားခံ (Filtering System) ေတာင္ မပါဝင္တဲ့ App ပါ။ ၿပီးေတာ့ ဘယ္သူမဆို မသိႏိုင္တဲ့ Group (ဂ႐ု) ေပါင္းမ်ားစြာထဲကို ကိုယ့္ဖုန္းနံပါတ္ကို ထည့္ႏိုင္ၿပီး ဒီ Group ထဲကို ဝင္ခ်င္သလား၊

မဝင္ခ်င္ဘူးလားဆိုတာလည္း ဒီ App က ႀကိဳတင္အသိေပးျခင္း မရွိပါဘူး။ ကိုယ့္နံပါတ္က အလိုေလ်ာက္ဝင္ေနၿပီး အခ်က္ေပးခ်က္ (Notification) ေတြ ဝင္လာေတာ့မွ ဂ႐ုတခုထဲ ေရာက္ေနၿပီဆိုတာ သိရတယ္။

ဒီလိုပဲ ကိုယ့္ရဲ႕ဖုန္းနံပါတ္ ထည့္လိုက္႐ုံနဲ႔ ကိုယ့္ကိုယ္ေရးအခ်က္အလက္ အေတာ္မ်ားမ်ားကို တျခားလူတေယာက္က ဝင္ၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။ ဖုန္းနံပါတ္ တခုသိ႐ုံနဲ႔

ကိုယ့္အခ်က္အလက္အားလုံးကို အမ်ားျပည္သူ (Public) ကို ခ်ျပေပးလိုက္ရတာနဲ႔ အတူတူပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ ဖုန္းေျပာ၊ ဗီဒီယိုေကာေခၚ၊ အလႉဖိတ္၊ မဂၤလာေဆာင္ ဖိတ္စာပို႔၊ ဟက္ပီးဘတ္ေဒးလွမ္းလုပ္တာေလာက္ပဲ ေကာင္းပါတယ္။

ခုေနာက္ပိုင္း သတင္းဌာနတခ်ိဳ႕နဲ႔ ဆယ္လီျဗစ္တီ တခ်ိဳ႕က Viber မွာ Public Account ေတြ ဖြင့္ထားၾကၿပီး ဒီကေနလည္း သတင္းေတြ ဖတ္ႏိုင္သလို ဆယ္လီ ေတြရဲ႕ လုပ္ကိုင္မႈေတြကို ၾကည့္ႏိုင္တာေတာ့ ရွိပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ဒီေလာက္ပဲ ေကာင္းပါတယ္။ ဟုတ္ပါတယ္၊ တကယ္ ဒီေလာက္ပဲ ေကာင္းပါတယ္။

အမ်ားဆုံးအသုံးျပဳတဲ့အထဲက ေနာက္တခုက Facebook Messenger ပါ။

အရင္က သိပ္ၿပီး ဂ႐ုမျပဳခဲ့ၾကေပမယ့္ ခုေနာက္ပိုင္း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား သတိထားမိလာၾကတာကေတာ့ FB Messenger ထဲေျပာသမွ် ကိုယ့္ Newsfeed မွာ ေၾကာ္ျငာေတြ တက္လာတယ္ဆိုတာပါပဲ။

ဒါဟာ တိုက္ဆိုင္မႈလည္း မဟုတ္သလို ကံ၊ ကံ၏အက်ိဳးလည္း မဟုတ္ပါဘူး။ Facebook ဟာ က်ေနာ္တို႔ ေျပာသမွ်ေတြကို ‘Restore’ လုပ္ေနၿပီး ဒီကေနတဆင့္ အြန္လိုင္းအေရာင္းအဝယ္ကုမၸဏီႀကီးေတြကို

ဒီအခ်က္အလက္ေတြကို ေရာင္းၿပီး အဲ့ဒီကုမၸဏီေတြက က်ေနာ္တို႔ကို ျပန္ေဈးေရာင္းေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

Facebook အေၾကာင္းေျပာရရင္ ကုန္ႏိုင္မယ္ မထင္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ စဥ္းစားၾကည့္ပါ။

က်ေနာ္တို႔ ေျပာေနတာေတြကို သူတို႔က ေဈးေရာင္းဖို႔အတြက္ မဟုတ္ဘဲ တျခားရည္႐ြယ္ခ်က္ တစုံတရာအတြက္ အသုံးျပဳလိုက္မယ္ဆိုရင္ေရာ… အမ်ားႀကီး မစဥ္းစားေစလိုပါဘူး။

အေမရိကန္ႏိုင္ငံမွာ ေဒၚနယ္ ထရမ့္ သမၼတျဖစ္သြားရတဲ့ အဓိက အေၾကာင္းရင္းေတြထဲမွာ FB က အခ်က္အလက္ေတြကို အသုံးခ်ၿပီး မဲေပးသူေတြကို ဆြဲေဆာင္၊ ျဖားေယာင္းဖို႔အတြက္ အသုံးျပဳခဲ့တာဟာ တခုအပါအဝင္ပါပဲ။

ဟုတ္ပါတယ္၊ က်ေနာ္တို႔ ေန႔စဥ္ ေျပာေနသမွ် စကားေတြကို အဲ့ဒီေလာက္ထိ အသုံးျပဳလို႔ရပါတယ္။ အသုံးလည္း ျပဳေနၾကပါတယ္။

FB Messenger ရဲ႕ ေနာက္ထပ္ အႀကီးမားဆုံး အားနည္းခ်က္ကေတာ့ Personal Facebook Profile ရဲ႕ Password ကို ရသြားရင္ ခင္ဗ်ားရဲ႕ Messenger ကိုလည္း ဖြင့္လို႔ရသြားၿပီဆိုတာပါပဲ။

တခ်ိဳ႕က ေျပာၾကပါလိမ့္မယ္ “ဟုတ္တယ္ေလ ရမွာေပါ့၊ သူတို႔က တခုတည္းပဲ မဟုတ္လားလို႔” ဟုတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ပိုေၾကာက္စရာေကာင္းတာပါ။ FB Messenger ကလြဲရင္

တျခား Messenger အမ်ားစုဟာ စာပို႔၊ စကားေျပာ သီးသန႔္ Messenger ေတြျဖစ္သလို၊ အေကာင့္တခု၊ Password တခုတည္းနဲ႔ အဆင္ေျပပါတယ္။ FB Messenger

ကေတာ့ Facebook နဲ႔ ဆက္ေနတဲ့အတြက္ Password ခဲတလုံးနဲ႔ ငွက္ႏွစ္ေကာင္ ပစ္ႏိုင္တာပါပဲ။

တခ်ိဳ႕က “ငါတို႔က ႏိုင္ငံေတာ္လွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္ေတြ ေျပာေနတာမွ မဟုတ္တာ၊ ဘာ အေရးႀကီး အခ်က္အလက္ေတြမွလည္း ေျပာမေနဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဒီကိစၥေတြ ဂ႐ုစိုက္စရာမလိုဘူး” လို႔ ဆိုၾကတယ္။

ဒါဆို ကိုယ့္ Facebook ကို တျခားတေယာက္က ဝင္ေရာက္ႏိုင္သြားရင္ေရာ၊ တနည္း Hack ခံလိုက္ရရင္ေရာ။ ကိုယ့္ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာကိစၥေတြကို တျခားတေယာက္ေယာက္ သိသြားရင္ေရာ။ ဒါ သိပ္ေၾကာက္စရာ ေကာင္းပါတယ္။

လူေတြဟာ FB Messenger ကို ဘာေၾကာင့္ စြဲလမ္းရသလဲဆိုရင္ IM – system သုံးထားတဲ့ Messaging App ေတြထဲမွာ သုံးတဲ့သူကို အဓိက ဆြဲေဆာင္ႏိုင္တဲ့ UI (User Interface) လို႔ ေခၚတဲ့ သုံးစြဲသူျမင္ရတဲ့ အျမင္က အရမ္းေကာင္းသလို၊

UE (User Experience) လို႔ေခၚတဲ့ အလြန္အင္မတန္ သုံးရလြယ္ကူတဲ့အတြက္ပါပဲ။ စတစ္ကာေတြ၊ အီမိုဂ်ီေတြ စုံလင္သလို၊ ခုဆိုရင္ Dark Mode လည္း ေျပာင္းလို႔ရေနၿပီဆိုေတာ့ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ပသာဒျဖစ္တဲ့အတြက္ ႀကိဳက္ၾကပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ FB Messenger ဟာ Viber ထက္ကို အလြန္အင္မတန္ဆိုး႐ြားၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ေျပာသမွ် အသံေရာ၊ စာေရာ၊ ေနာက္ဆုံး စာ႐ိုက္ပုံအက်င့္၊ သုံးစြဲေနက် စတစ္ကာကိုေရာ မွတ္သားသိမ္းဆည္းထားတဲ့အတြက္ ကိုယ့္လုံၿခဳံေရးအတြက္

သတိထားလိုတဲ့လူေတြအတြက္ ဖုန္းေျပာ၊ ဗီဒီယိုေခၚ၊ စာ႐ိုက္တာေတြ လုံးဝမလုပ္သင့္ပါဘူး။ FB Messenger ဟာ Messaging App ေတြထဲမွာ လုံၿခဳံမႈအနည္းဆုံးနဲ႔ ထိခိုက္မႈအျဖစ္ႏိုင္ဆုံး App ပါပဲ။

အဲ… နည္းနည္းေလး သုံးခ်င္ပါေသးတယ္ဆိုရင္ေတာ့ျဖင့္ အလႉဖိတ္၊ မဂၤလာေဆာင္ ဖိတ္စာပို႔၊ ဟက္ပီးဘတ္ေဒးလွမ္းလုပ္တာေလာက္ပဲ ေကာင္းပါတယ္ ဆိုတဲ့အေၾကာင္း ေျပာပါရေစ။

WhatsApp ရဲ႕ လားရာ

ကဲ…လာပါၿပီ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ မင္းသားႀကီး။ ၂၀၁၆ ေလာက္ထိ ဘယ္ Messaging App မွ E2EE စနစ္ (ေပးပို႔သူနဲ႔ လက္ခံသူသာ ျမင္ရ၊ သိရတဲ့ စနစ္) ကို မသုံးၾကေသးပါဘူး။

ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ “က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ E2EE စနစ္ကို လုံးဝအသုံးျပဳထားပါတယ္” ဆိုၿပီး ေဈးကြက္ထဲ ေမာ္ႂကြားၿပီး ဝင္လာတာကေတာ့ WhatsApp ပါပဲ။

WhatsApp ဟာ အေမရိကန္ထုတ္ကုန္ တခုျဖစ္ၿပီး အရမ္းေအာင္ျမင္လာတဲ့ေနာက္ ၂၀၁၄ မွာ Facebook က ဝယ္ယူသိမ္းပိုက္ခဲ့ပါတယ္။

WhatsApp ဟာ ဥေရာပႏိုင္ငံအခ်ိဳ႕နဲ႔ အေမရိကမွာ အသုံးအမ်ားဆုံး App တခုပဲျဖစ္ပါတယ္။ E2EE စနစ္ဟာ သူ႔ဆီမွာ အလိုေလ်ာက္ပါဝင္တာေၾကာင့္ ယုံၾကည္စိတ္ခ်စြာ သုံးခဲ့ၾကပါတယ္။

အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံေတြထဲမွာေတာ့ စကၤာပူဟာ WhatsApp အသုံးအမ်ားဆုံး ႏိုင္ငံတခုျဖစ္ၿပီး အင္ဒိုနီးရွားနဲ႔ မေလးရွားက ဒုတိယေနရာမွာ ရွိပါတယ္။ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္မွာ

WhatsApp အသုံးျပဳသူ ၁ ဘီလီယံခြဲ (သန္း ၁၅၀၀) ထိ ေရာက္ခဲ့ပါၿပီ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း ၂၀၁၈ အစပိုင္းေလာက္မွာ WhatsApp ကို စၿပီး အသုံးျပဳလာခဲ့ၾကပါတယ္။

WhatsApp ဟာ သူ႔ရဲ႕လုံၿခဳံေရးစနစ္ေၾကာင့္ နာမည္ႀကီးခဲ့တာဟာ ဒီႏွစ္ အေစာပိုင္းမွာ သံသယစာရင္းထဲ ပါဝင္လာခဲ့ပါတယ္။ ဒီႏွစ္ ေမလ ပထမပတ္ေလာက္မွာ အစၥေရးနည္းပညာကုမၸဏီတခုရဲ႕ iPhone အသုံးျပဳသူေတြေရာ၊ Android အသုံးျပဳသူေတြေရာပါ ဒုကၡေရာက္ေစတဲ့ spyware တခု ထြက္ေပၚလာခဲ့ပါတယ္။

ဒီ spyware ဟာ ဖုန္းရဲ႕ ကင္မရာ၊ မိုက္ခ႐ိုဖုန္းေတြကို သုံးႏိုင္သလို ဖုန္းမ်က္ႏွာျပင္ေပၚမွာ အလုပ္လုပ္ေနတဲ့အရာမွန္သမွ်ကိုလည္း မွတ္တမ္းရယူႏိုင္ပါတယ္။

ထပ္ၿပီး ဒီ spyware ဟာ ခုနကေျပာတဲ့ WhatsApp လို App မ်ိဳးရဲ႕ E2EE စနစ္ကိုပါ ေဖာက္ထြင္းဝင္ေရာက္ႏိုင္တယ္ဆိုတာပါပဲ။ ေမလအတြင္းမွာ WhatsApp ကို Facebook ကုမၸဏီက အသည္းအသန္ အဖတ္ဆည္ခဲ့ရပါတယ္။ အသုံးျပဳသူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားလည္း ထိတ္လန႔္ခဲ့ၾကပါတယ္။

E2EE ႏွင့္ လွ်ိဳ႕ဝွက္စခန္းေျပာခန္း

လုံၿခဳံေရးကို ဦးစားေပးမယ္ဆိုရင္ေတာ့ E2EE စနစ္သုံးထားၿပီး လွ်ိဳ႕ဝွက္စကားေျပာခန္း (Secret Chat) ပါဝင္တဲ့ App ကိုေ႐ြးခ်ယ္သင့္ပါတယ္။

Secret Conversation ဆိုတာ ကိုယ္ပို႔လိုက္တဲ့စာ၊ ဓာတ္ပုံ၊ ဗြီဒီယိုကို လက္ခံရရွိသူေရာ၊ ကိုယ္တိုင္ပါျမင္ရတဲ့အခ်ိန္ အကန႔္အသတ္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္တဲ့စနစ္ပါပဲ။ Facebook Messenger ဟာ ဒီႏွစ္၊ ႏွစ္လယ္ေလာက္မွာ Secret Conversation ဆိုတာကို အစျပဳခဲ့ၿပီး E2EE စနစ္ကို ေထာက္ပံ့ေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့ပါတယ္

။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ သိပ္အသုံးမတြင္က်ယ္သလို Facebook Messenger ရဲ႕ အရင္က နာမည္ဆိုးေၾကာင့္ ဒီ Secret Conversation ဟာ ဘယ္ေလာက္ထိ လုံၿခဳံမႈရွိႏိုင္သလဲဆိုတာေတာ့ အာမ မခံႏိုင္ပါဘူး

။ Viber ဟာလည္း Secret Chat ကို ေနာက္ပိုင္းမွာ မိတ္ဆက္ခဲ့ေပမယ့္ သူ႔ရဲ႕ အလြယ္တကူဝင္ေရာက္ႏိုင္တဲ့ စနစ္ေၾကာင့္ အေတာ္မ်ားမ်ားက သိပ္အသုံးျပဳေလ့မရွိၾကပါဘူး။

WhatsApp ဟာ E2EE ပါဝင္ေပမယ့္ လွ်ိဳ႕ဝွက္စကားေျပာစခန္း “Secret Chat” ေတာ့ ပါဝင္ျခင္း မရွိပါဘူး။ Viber ဟာလည္း ထိုနည္း၎ပါပဲ။ Secret Chat မပါဝင္တဲ့ တျခား App ေနာက္တခုကေတာ့ LINE ပါပဲ။ ကိုရီးယားအေျခစိုက္ LINE ကုမၸဏီဟာ ေဒသတြင္းႏိုင္ငံေတြထဲမွာ ထိုင္းႏိုင္ငံက အသုံးအမ်ားဆုံးျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ စီးပြားေရးအရအုပ္စုတူရာသာ အသုံးမ်ားၿပီး သိပ္ေရပန္းမစားပါဘူး။

ဒါဆိုရင္ ဘာေတြသုံးမလဲ

Wire၊ Wickr၊ Telegram၊ Signal တို႔ဟာ ျမန္မာလူထုနဲ႔သိပ္မရင္းႏွီးတဲ့ App ေတြျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ကိုယ္ပို႔တဲ့စာေတြ၊ ဓာတ္ပုံေတြ၊ ဗြီဒီယိုေတြအတြက္ လုံၿခဳံေရးကို အထူးအေလးထားၾကသူေတြကေတာ့ သိၿပီးျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

ျမန္မာလူထုအတြက္ကေတာ့ ဒီ App ေတြဟာ သိပ္ႀကီးက်ယ္လြန္းတယ္လို႔ ဆိုခဲ့ၾကေပမဲ့ ခုခ်ိန္မွာေတာ့ လိုအပ္ေနၿပီလို႔ ထင္ပါတယ္။ Facebook ေဖာက္ထြင္းခံရ၊ Viber ကိုေဖာက္ထြင္းခံရတာေတြဟာ ေန႔စဥ္ရက္ဆက္ မၾကားခ်င္ဆုံးကိစၥေတြပါပဲ။

ကိုယ္ေရးကိုယ္တာ အခ်က္အလက္ေတြ ဆုံးရႈံးေနရသလို နာမည္ႀကီးတခ်ိဳ႕ဆိုရင္လည္း သူတို႔အတြင္းေရးေတြ ေပါက္ၾကားကုန္ပါတယ္။

အေပၚက App သုံးခုထဲမွာ Signal ကေတာ့ လုံၿခဳံေရးအေကာင္းဆုံး App တခုပါပဲ။ ကမာၻေက်ာ္ ကြန္ပ်ဴတာသမား အက္ဒြပ္ စႏိုဒင္ကေတာင္ ‘လန္းတယ္’ လို႔ ေျပာခံထားရတဲ့ App ပါပဲ။

Telegram နဲ႔ Wickr တို႔မွာ စကားေျပာလို႔ရတဲ့ နည္းလမ္း ႏွစ္ခုရွိၿပီး သာမန္႐ိုး႐ိုးပဲ ေျပာမလား၊ Secret Chat နဲ႔ေျပာမလားဆိုၿပီး ရွိပါတယ္။ E2EE စနစ္သုံးၿပီး ေပးပို႔သူေရာ၊

လက္ခံရရွိသူပါ ျမင္ရၿပီး ေပ်ာက္သြားေစႏိုင္တဲ့ Secret Chat (or) Secret Conversation ကေတာ့ အေကာင္းဆုံးပါပဲ။ Signal မွာေတာ့ သူ မူရင္းအေနနဲ႔မွာကို ပို႔လိုက္တဲ့ စာေတြ၊ ပုံေတြ ေပ်ာက္သြားေစမလား၊

အၿမဲတမ္းရွိေနမလားဆိုတာကို ခလုပ္တခုကို ႏွိပ္လိုက္႐ုံနဲ႔ရပါတယ္။ အေပၚမွာေျပာသလို ႏွစ္ခုထဲကတခု ေ႐ြးခ်ယ္စရာမလိုပါဘူး။

ဒါေပမဲ့ Signal နဲ႔ Wickr ဟာ လုံၿခဳံေရးအတြက္ အသုံးျပဳတာျဖစ္လို႔ ႏွစ္လိုဖြယ္ရာေတြေတာ့ မပါဝင္ပါဘူး။ ဥပမာ – စကားေျပာ App တိုင္းမွာပါဝင္တဲ့

ေနာက္ခံ Background ေျပာင္းလဲတာကို Signal မွာ လုပ္လို႔မရသလို၊ သူ႔ကိုယ္ပိုင္ စတစ္ကာေတြလည္း ထုတ္လုပ္မထားတဲ့အတြက္ မ်က္စိပသာဒ မျဖစ္ပါဘူး။ အင္မတန္႐ိုးရွင္းလြန္းတဲ့ App ျဖစ္တဲ့အတြက္ လုံၿခဳံေရးကို ဦးစားေပးသူေတြ အဓိက အသုံးျပဳၾကတာပါ။

Telegram ကေတာ့ စကားေျပာခန္းအတြက္ ေ႐ြးခ်ယ္စရာ ႏွစ္ခုေပးထားၿပီး Secret Chat ကိုလည္း ေထာက္ပံ့ေပးထားပါတယ္။ လုံၿခဳံေရးအတြက္ ေကာင္းသလို

ေနာက္ခံ Background ကို ကိုယ့္စိတ္ႀကိဳက္ ေျပာင္းလဲ အသုံးျပဳႏိုင္ၿပီး သူတို႔ကိုယ္ပိုင္ထုတ္လုပ္ထားတဲ့ စတစ္ကာေတြေၾကာင့္လည္း ႏွစ္လိုဖြယ္ရာ App တခု ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ျပင္ ကိုယ့္ဓာတ္ပုံ၊ ဗြီဒီယိုနဲ႔ အသံဖိုင္ေတြကိုလည္း Cloud Store တခုအေနနဲ႔ သိမ္းဆည္းႏိုင္ပါေသးတယ္။

ခ်ဳပ္ရရင္ စာပို႔၊ စကားေျပာ App ေတြကို သုံးမ်ိဳး ခြဲျခားထားႏိုင္ပါတယ္။ (၁) လူမႈေရးနဲ႔ အေပ်ာ္အပါးကိစၥေတြအတြက္ျဖစ္ၿပီး လုံးဝမလုံၿခဳံတာ တခု (ဒီထဲမွာ

Facebook Messenger, LINE, Viber, Instagram Chat တို႔ ပါဝင္မွာျဖစ္ၿပီး)၊ နံပါတ္ (၂) လုံၿခဳံေရးေကာင္းၿပီး ေ႐ြးခ်ယ္စရာေတြလည္းရွိတာမ်ိဳး (ဒီထဲမွာ Telegram, Whatsapp, Wire တို႔ပါဝင္ပါမယ္)။ ေနာက္ဆုံး လုံၿခဳံေရးတခုပဲ အဓိက ဦးစားေပးအေနနဲ႔ (Wickr နဲ႔ Signal) တို႔ပါပဲ။

ႏိုင္ငံအသီးသီးမွာ လူေတြအႀကိဳက္လိုက္ၿပီး သုံးၾကတဲ့ App ေတြလည္း မတူၾကပါဘူး။ ဒီအတြက္ တခ်ိဳ႕ေသာ App ေတြ (ဥပမာ KakaoTalk, Cyber Dust, Threema နဲ႔ Cyphr) အေၾကာင္းေတာ့ ထည့္သြင္းမေဆြးေႏြးေတာ့ပါဘူး။

စကားမစပ္ ဒီေဆာင္းပါးမွာ WeChat အေၾကာင္းေတာ့ ထည့္ မေဆြးေႏြးပါလားလို႔ ေမးၾကပါလိမ့္မယ္။ WeChat ဟာ တ႐ုတ္အစိုးရနဲ႔ ဖက္စပ္ကုမၸဏီတခုျဖစ္ၿပီး

တ႐ုတ္အစိုးရအေနနဲ႔ WeChat အသုံးျပဳသူ ဘယ္သူမဆိုရဲ႕ အေကာင့္ထဲ ႀကိဳက္သလိုဝင္ၾကည့္ႏိုင္သလို ျခယ္လွယ္ႏိုင္တဲ့အတြက္ အက်ယ့္တဝံ့ ထည့္မေျပာတာျဖစ္ပါေၾကာင္း။

လုံၿခဳံစိတ္ခ်စြာ အခ်က္အလက္ဖလွယ္ၿပီး သတင္းစကားပါးႏိုင္ၾကပါေစ။

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *